Sağlıkta Giyilebilir Teknoloji Dönemi

içerik

Teknolojinin her geçen gün gelişmesiyle birlikte birçok alanda daha etkili olduğunu görüyoruz. Günlük hayatımızda kullanmaya başladığımız ve hızla araştırılmaya devam eden giyilebilir teknolojilerin etkileri de sağlık alanında kendini göstermeye başladı. Peki giyilebilir teknolojiler sağlık konusunda bizlere ne gibi avantajlar sağlıyor?

Bireysel Ölçümü Kolaylaştırarak Kullanıcıların Yaşam Kalitesini Artırmaya Yardımcı Oluyor1

Bireysel ölçüm yapan bir kişi herhangi bir sorunla karşılaştığında bunu çözmek için yollar arıyor. Normalde değerlendirilmesi uzun sürecek veriler akıllı giyilebilir teknolojiler sayesinde düzenli bir şekilde kaydedilerek kullanıcının sağlık geçmişini ve harcamalarını kolayca takip etmesini sağlıyor.

Fiziksel Aktivite ve Sağlıklı Yaşam için Motivasyon Sağlıyor1

Çoğumuz spor salonuna gitmeye ya da diyet yapmaya karar veriyoruz fakat bunları bir alışkanlık haline getirmekte zorlanabiliyoruz. Bu noktada giyilebilir teknolojiler ihtiyaç duyulan motivasyonu sağlayabilir. Aynı zamanda fiziksel aktiviteyi düzenli hale getirmiş kişilerde de daha keyifli hale getirebilir. Örneğin bir cihazla yapılan aktiviteyi takip etmek, hesaplamak ve analiz etmek bazı kişiler için zevkli olabilir. Ya da motivasyonu az olan kişilerde fiziksel aktiviteyi artırmak için ihtiyaç duyduğu cesareti verebilir.

Yaşam Şekliyle İlişkili olan Obezite, Diyabet, Yüksek Tansiyon gibi Hastalıkların Takibini Kolaylaştırıyor1,2

Eğer yaşam şekliniz üzerine etkisi olan bir hastalığa sahipseniz bazen kendinizi motive ve disipline etmeniz zor olabilir. Giyilebilir teknolojiler sayesinde alınan bildirimler kullanıcının farkındalığını artırarak kontrolü sağlayabilir. Mesela Tip1 diyabetiniz varsa düzenli olarak kan şekerinizi takip etmeniz gerekir. Bunun için gün içerisinde belirli zamanda kan şekeri ölçümü gerçekleştirmelisiniz.

Tam bu noktada giyilebilir teknoloji örneği olan sensör yamalar işinizi kolaylaştırabilir. Kişinin vücuduna yapıştırdığı ve uzun süre değiştirme ihtiyacı olmayan yamalar aracılığıyla rahatlıkla kontrol sağlanabilir. Yamalar sayesinde alınan değerler mobil uygulama ya da kendi ölçüm aracıyla kolayca belirli aralıklarda kaydedilebilir; kullanıcı insülinini bu değerlere göre ayarlayabilir. Ayrıca istenildiği zaman veriler doktorlarla da paylaşılabilir. Böylece takibi günlük hayatı etkileyen hastalıklar kolayca gözlem altında tutulabilir.

Hem Hastaya Hem de Doktora Zaman Kazandırıyor3

Giyilebilir teknolojiler sayesinde elde edilen kablosuz veri iletimi ve uyarı mekanizmaları hastanın 24 saat boyunca sağlık durumunu takip etmesini sağlar. Bu da hastaneleri sık sık ziyaret etme gereksinimini ortadan kaldırır; hasta ve doktorun kolayca iletişimde kalmasına olanak tanır. Ayrıca endişe verici bir semptomla karşılaşıldığında onu ortadan kaldırmak için hızlı önlemler almasının yolunu açar.

Sadece Fiziksel Değil, Ruhsal Sağlığı da Takip Edebiliriz4

Zihinsel koşulları izlemek için giyilebilir cihazlar ve algoritmalar geliştirmek nispeten daha yeni bir alan. Bazı giyilebilir cihazlar, kalp atışı, kan basıncı, vücut ısısı veya diğer karmaşık yaşamsal belirtiler gibi insan fizyolojisi durumunu algılayabilen sensörlerle donatılmıştır. Bu sinyalleri kullanarak zihinsel koşulları izlemek için yeni sistemler geliştirilebilir. Stres algılama, bu tür sistemlerin en yaygın uygulamasıdır. Örneğin, 2010 yılında yapılan bir çalışma, vücuttaki elektriksel aktiviteyi kaydeden basit elektrodermal aktivite (EDA) sensörlerinin bile stres seviyesini belirleme kapasitesine sahip olduğunu gösterdi. Bir EDA sensörü, kişinin stres seviyesi ile ilişkili olan cilt iletkenliğini ölçebilir böylece ruhsal sağlık için veriler elde edilebilir.

Gelecekte Psikiyatrik Bozuklara Yardımcı Olabilir4

Giyilebilir teknoloji, depresyon gibi psikiyatrik bozuklukların taranmasına, teşhisine ve izlenmesine de yardımcı olabilir. Duygusal olarak ilgili uyaranlara verilen bilişsel ve otonom yanıtların analizi, farklı ruh hallerinin otomatik olarak tanınması için uygun bir çözüm sağlayabilir. Örneğin araştırmacılar, bipolar hastaların otonom durumunu karakterize etmek için giyilebilir tekstil teknolojisine ve anlık doğrusal olmayan kalp atış hızı değişkenliği değerlendirmesine dayanan bir sistemi keşfettiler. Başka bir çalışmada ise özel bir çip ile giyilebilir bir depresyon izleme sistemi önerildi. Sistemin, depresyonu başarıyla tanımlamaya yardımcı olduğu görüldü.

Bahsedilen faydaların bir kısmı günümüzde erişilebilir bir kısmı ise araştırma konusu olarak devam ediyor. Özetle sağlık alanında kullanılan giyilebilir teknolojiler günlük hayatımızda birçok fayda sağlarken, hastalıkların teşhisi ve kontrolü için de hem doktora hem hastaya kolaylık tanıyor. Gelecekte ise bu cihazlar ile hastalıklara daha etkili çözümler bulunabilir; hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline gelebilirler.

Referans:

  1. Aydan S. Ve Aydan M. (2015). Sağlık Hizmetlerinde Bireysel Ölçüm ve Giyilebilir Teknoloji: Olası Katkıları, Güncel Durum ve Öneriler. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 2016; 19(3): 325-342
  2. Büyükgöze, S. (2019). Giyilebilir Teknolojilerden Sağlık Alanındaki Sensör Yamalar Üzerine Bir İnceleme. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (17), 1239-1247.
  3. Aydın N. (2019). Giyilebilir Sağlık Teknolojisinin Geleceği. XI. IBANESS Kongreler Serisi – Tekirdağ / Türkiye.
  4. https://www.himss.org/resources/wearable-technology-applications-healthcare-literature-review#_ENREF_12  (Son erişim tarihi: 17.03.2021)

#Giyilebilir Teknoloji #Sağlık ve Teknoloji #Dijital Sağlık